نقص مادرزادی چیست؟

نقص مادرزادی وضعیتی است که در بدو تولد وجود دارد. برخی از نقایص مادرزادی را می توان بلافاصله پس از تولد نوزاد مشاهده کرد، مانند پای پرانتزی یا انگشتان دست یا انگشتان اضافی. ممکن است برای یافتن موارد دیگر نقص مادرزادی، مانند نقص قلبی یا کم شنوایی، آزمایشات خاصی مورد نیاز باشد. برخی از نقایص مادرزادی تا اواخر زندگی مشخص نمی شوند.

 

 

چه چیزی باعث نقص مادرزادی می شود؟

برخی از نقایص مادرزادی ناشی از ژن هایی هستند که می توانند از والدین به فرزندان منتقل شوند. برخی دیگر از مشکل کروموزوم ها ناشی می شوند. تعداد کمی از نقایص مادرزادی در اثر در معرض قرار گرفتن در دوران بارداری با برخی داروها، عفونت ها و مواد شیمیایی ایجاد می شود. برای بسیاری از نقایص مادرزادی، علت شناخته شده ایی وجود ندارد.

 

 

چه کاری می توانم قبل یا در طول بارداری انجام دهم تا خطر بچه دار شدن با نقایص مادرزادی را کاهش دهم؟

بیشتر نقایص مادرزادی قابل پیشگیری نیستند زیرا علت آنها مشخص نیست. برای چند نقص مادرزادی، ممکن است بتوانید با انجام اقدامات خاصی این خطرات را کاهش دهید:

-قبل از بارداری جهت بررسیهای لازم و چکاپ قبل بارداری حتما به پزشک مراجعه کنید.

-عوامل خطر ایجاد نقایص مادرزادی را بشناسید

-قبل و در طول بارداری روزانه یک مولتی ویتامین مصرف کنید.با تغذیه سالم و مناسب در بارداری قسمتی از سلامت بارداری خود را تضمین کنید.

-وزن خود را در محدوده نرمال حفظ کنید.

-از داروها عاقلانه و به درستی استفاده کنید.

-مراقب شرایط پزشکی قبل از بارداری خود باشید و پس از کنترل آن شرایط اقدام به بارداری کنید.

-از مصرف الکل، ماری جوانا، داروهای غیرقانونی یا داروهای غیر تجویزی اجتناب کنید.

-از مواجه با بیماران عفونی قابل سرایت جلوگیری کنید.

-از عوامل مضر شناخته شده جهت بارداری خودداری کنید.

 

 

چرا باید قبل از بارداری به یک متخصص زنان مراجعه کرد؟

برنامه ریزی ویزیت قبل از بارداری کار بسیار عاقلانه ایی ست. می توانید در مورد رژیم غذایی و ورزش از متخصص زنان و زایمان خود (ob-gyn) مشاوره دریافت کنید. می توانید در مورد اینکه آیا شما عوامل خطری دارید که شانس داشتن فرزندی با نقص مادرزادی را افزایش دهد، صحبت کنید. اگر مشکل پزشکی دارید، می توانید در مورد مراقبت های ویژه ای که ممکن است قبل یا در طول بارداری به آن نیاز دارید صحبت کنید.

 

 

چه عواملی خطر تولد نوزاد با نقص مادرزادی را افزایش می دهد؟

شما ممکن است در معرض افزایش خطر تولد نوزادی با نقص مادرزادی باشید اگر:

-سنتان بالاست

-سابقه خانوادگی یا شخصی نقایص مادرزادی داشته باشید

-دارای فرزندی با نقص مادرزادی باشید

-در زمان بارداری از داروهای خاصی استفاده کنید

-یک بیماری پزشکی مانند دیابت یا چاقی داشته باشید

-در دوران بارداری از داروهای تفریحی و روانگردان یا نوشیدن الکل استفاده کنید

اگر شما هر یک از این عوامل خطر ذکر شده در بالا را دارید، متخصص زنان شما ممکن است آزمایش های ویژه یا اقدامات دیگری را توصیه کنند که ممکن است به کاهش خطر کمک کند. برای مثال، اگر سابقه شخصی یا خانوادگی نقایص مادرزادی دارید، ممکن است مشاوره و آزمایش ژنتیک توصیه شود.

 

 

چرا مصرف مولتی ویتامین قبل و در دوران بارداری مهم است؟

مکمل های ویتامین قبل از تولد حاوی مقادیر توصیه شده از ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز شما در

دوران بارداری هستند، از جمله:

-ویتامین های A، C و D

-اسید فولیک

-مواد معدنی مانند آهن

مصرف روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک به مدت حداقل 1 ماه قبل از بارداری و در دوران بارداری به جلوگیری از نقایص مادرزادی اصلی به نام نقص لوله عصبی (NTDs) کمک می کند. اینها نقص های مغز و ستون فقرات جنین هستند. اکثر مکمل های مولتی ویتامین قبل از تولد و "ویژه بانوان" حاوی 400 تا 800 میکروگرم اسید فولیک هستند.

 

 

در مورد مصرف داروها در دوران بارداری چه چیزهایی مهم است؟

داروهایی وجود دارند که با نقایص مادرزادی مرتبط هستند. شما باید به هر کسی که برای شما دارو تجویز می کند بگویید که باردار هستید یا به باردار شدن فکر می کنید. این شامل پزشکانی می شود که ممکن است برای مراقبت از دندان، مراقبت از سلامت روان یا سایر مشکلات غیر بارداری به آنها مراجعه کنید. همچنین قبل از مصرف هر گونه داروی بدون نسخه مانند مسکن ها، ملین ها، داروهای سرماخوردگی یا آلرژی، ویتامین ها، محصولات گیاهی و درمان های پوستی، با پزشک متخصص زنان خود مشورت کنید.

 

 

چاقی چه تاثیری بر بارداری دارد؟

زنانی که در هنگام باردار شدن چاق هستند (با شاخص توده بدنی (BMI) 30 یا بیشتر)، در مقایسه با زنانی که وزن طبیعی دارند، در معرض خطر بیشتری برای داشتن نوزادانی با نقایص مادرزادی خاص هستند. از جمله شایع ترین نقایص مادرزادی مرتبط با چاقی می توان به نقایص لوله عصبی یا NTD ها، نقایص قلبی و شکاف کام اشاره کرد. اگر قصد بارداری دارید، بهترین راه برای جلوگیری از مشکلات ناشی از چاقی، داشتن وزن طبیعی قبل از بارداری است.

 

 

در صورت داشتن شرایط پزشکی و تصمیم برای بارداری، چرا مهم است که با پزشک متخصص زنان مشورت کرد؟

برخی از شرایط پزشکی مانند دیابت، فشار خون بالا، و اختلالات تشنج ممکن است خطر تولد نوزادی با نقص‌های مادرزادی خاص را افزایش دهند. اگر مشکل پزشکی دارید، قبل از اقدام به بارداری به پزشک متخصص زنان خود مراجعه کنید تا در مورد تغییراتی که باید در رژیم غذایی، داروها یا سایر زمینه ها ایجاد کنید تا شرایط را تحت کنترل داشته باشید، صحبت کنید.با انجام آزمایشات لازم تا حد زیادی شرایط بارداری را تحت کنترل قرار دهید.

 

 

چرا مصرف نکردن الکل در دوران بارداری بسیار مهم است؟

الکل می تواند در رشد طبیعی جنین اختلال ایجاد کند و باعث نقص مادرزادی شود. وقتی خانمی در دوران بارداری مشروب می‌نوشد، جنین او ممکن است دچار ناتوانی‌های جسمی، فکری، رفتاری و یادگیری شود که می‌تواند تا آخر عمر ادامه داشته باشد. بهتر است در دوران بارداری به هیچ وجه الکل مصرف نشود. اگر ترک نوشیدن برای شما سخت است، با پزشک متخصص زنان یا سایر متخصصان مراقبت های بهداشتی مربوط به این حیطه صحبت کنید.

 

 

مصرف تفریحی مواد مخدر چگونه می تواند بر بارداری تأثیر بگذارد؟

استفاده از مواد مخدر از جمله هروئین، کوکائین، مت آمفتامین ها، و داروهای تجویزی که به دلایل غیرپزشکی مصرف می شوند یک مشکل گسترده در برخی کشورها می باشد. استفاده از داروهای غیرقانونی در اوایل بارداری می تواند باعث نقص مادرزادی و سقط جنین شود. در هفته های آخر بارداری، داروهای غیرقانونی می توانند در رشد جنین اختلال ایجاد کنند و باعث تولد زودرس و مرگ جنین شوند. نوزادان متولد شده از زنانی که در دوران بارداری از داروهای غیرقانونی استفاده می کردند ممکن است پس از تولد به مراقبت های تخصصی نیاز داشته باشند.

 

 

آیا استفاده از ماری جوانا بر بارداری  تأثیر منفی می گذارد؟

مصرف تفریحی ماری جوانا در دوران بارداری با توجه و مشکلات رفتاری در کودکان مرتبط است. ماری جوانا ممکن است خطر مرده زایی را افزایش دهد و خطر وزن کم نوزادان را نسبت به نوزادانی که قبل از تولد در معرض ماری جوانا قرار نگرفته اند افزایش دهد. از مصرف ماری جوانای طبی نیز باید اجتناب شود. اکیدا توصیه می شود که زنان باردار و کسانی که قصد باردار شدن دارند از هیچ گونه ماری جوانایی استفاده نکنند. شما با متخصص زنان خود می توانید در مورد درمان های جایگزینی که برای جنین شما ایمن هستند صحبت کنید.

 

 

 

 

چگونه مواد افیونی می توانند بر بارداری تأثیر منفی بگذارند؟

اپیوئیدها نوعی دارو هستند که درد را تسکین می دهند. پزشکان ممکن است برای افرادی که جراحی، دندانپزشکی یا آسیب دیده اند، مواد افیونی تجویز کنند. مواد افیونی تجویز شده شامل اکسی کدون، هیدرومورفون، هیدروکودون و کدئین است. وقتی تحت نظر پزشک و با مقدار مشخص مصرف شود، مواد افیونی هم برای شما و هم برای جنین شما بی خطر هستند. مهم است که دارو را فقط طبق دستور مصرف کنید.

اکثر افرادی که از مواد افیونی تجویزی استفاده می کنند مشکلی برای قطع مصرف ندارند، اما برخی از افراد دچار اعتیاد می شوند. استفاده نادرست از مواد افیونی در دوران بارداری می تواند خطر عوارض جدی از جمله زایمان زودرس، مرده زایی و مشکلات جفت و رشد جنین را افزایش دهد.

 

 

چه عفونت هایی در بارداری مهم است  و چگونه می توان خطر ابتلا به آنها را کاهش داد؟

برخی از عفونت ها می توانند خطر نقایص مادرزادی و سایر مشکلات را در دوران بارداری برای شما و جنینتان

افزایش دهند:

سرخجه (سرخک آلمانی):

یک عفونت ویروسی است که معمولاً باعث بثورات خفیف و تب پایین می شود. ابتلا به سرخجه در دوران بارداری می تواند باعث سقط جنین یا ناشنوایی، ناتوانی ذهنی، نقص قلبی و نابینایی در نوزاد شود. واکسن سرخجه وجود دارد اما برای زنان باردار توصیه نمی شود. اگر قبلاً به این بیماری مبتلا نشده اید یا واکسینه نشده اید، باید قبل بارداری علیه سرخجه واکسینه شوید و بعد از تزریق واکسن حداقل یک ماه برای باردار شدن صبر کنید.

 

توکسوپلاسموز :

بیماری ناشی از انگلی است که در خاک زندگی می کند. شما می توانید با خوردن گوشت خام یا نیم پز یا سبزیجات شسته نشده یا تماس با مدفوع حیوانات، به خصوص گربه هایی که به خارج از منزل می روند، آلوده شوید. اگر برای اولین بار در دوران بارداری به این بیماری مبتلا شوید، می توانید این بیماری را به کودک خود منتقل کنید. توکسوپلاسموز می تواند باعث نقص های مادرزادی از جمله کم شنوایی، مشکلات بینایی و ناتوانی ذهنی شود. اطمینان حاصل کنید که گوشت خوب پخته شده می خورید و هنگام باغبانی یا دست زدن به سبزیجات شسته نشده دستکش بپوشید. اگر گربه ای در فضای باز دارید که از جعبه زباله استفاده می کند، از شخص دیگری بخواهید آن را خالی کند. اگر مجبور به خالی کردن جعبه زباله هستید، از دستکش استفاده کنید و پس از انجام این کار دست های خود را به خوبی بشویید.

 

عفونت‌های مقاربتی (STIs):

می‌توانند باعث نقص‌های مادرزادی جدی شوند. درمان این عفونتها ترجیحاً قبل از بارداری ممکن است از آسیب به جنین جلوگیری کند یا آن را کاهش دهد.

 

سیتومگالوویروس (CMV):

یک عفونت ویروسی شایع است. اکثر عفونت های CMV هیچ مشکل قابل توجهی ایجاد نمی کنند. اگر برای اولین بار در دوران بارداری مبتلا شوید، سایتومگال (CMV) می تواند جنین را آلوده کند. در تعداد کمی از موارد، عفونت می تواند باعث ناتوانی ذهنی، کاهش شنوایی و مشکلات بینایی شود. CMV می تواند از طریق تماس با ادرار کودک آلوده یا سایر مایعات بدن منتقل شود. زنان باردار که با کودکان خردسال کار می کنند، مانند کارکنان مراقبت های روزانه یا کارکنان مراقبت های بهداشتی، باید اقداماتی را برای جلوگیری از عفونت انجام دهند، از جمله پوشیدن دستکش هنگام تعویض پوشک. شستن مکرر دست ها نیز توصیه می شود. زنان باردار با فرزندان کوچک در خانه نیز در معرض خطر هستند و باید این اقدامات را انجام دهند.

 

ویروس زیکا :

این ویروس در آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و آمریکای شمالی یافت شده است. عفونت با این ویروس در دوران بارداری می‌تواند باعث نقص‌های مادرزادی جدی، از جمله میکروسفالی (نقص مادرزادی که در آن سر و مغز نوزاد کوچک‌تر از حد طبیعی است) و سایر ناهنجاری‌های مغزی ایجاد کند. این نقایص مادرزادی می تواند منجر به مشکلات مادام العمر از جمله تشنج، مشکلات تغذیه، کاهش شنوایی، مشکلات بینایی و مشکلات یادگیری شود. هنوز چیزهای زیادی وجود دارد که محققان درباره ویروس زیکا نمی دانند.

 ویروس زیکا می تواند از طریق نیش پشه آلوده یا از طریق رابطه جنسی با شریک آلوده منتقل شود. برای جلوگیری از ویروس زیکا، اقدامات سختگیرانه برای جلوگیری از نیش پشه انجام دهید. اگر شریک مرد شما در منطقه ای زندگی می کند که ویروس زیکا در آن گسترش می یابد یا به آن سفر می کند، هر بار که رابطه جنسی دارید از کاندوم استفاده کنید. به مناطقی که ویروس زیکا فعال است سفر نکنید.

اگر شما یا همسرتان باید به منطقه‌ای سفر کنید که ویروس زیکا در آن فعال است، برای جلوگیری از نیش پشه، این چهار مرحله را به شدت دنبال کنید:

-از اسپری حشرات ثبت شده در EPA با DEET، پیکاریدین، IR3535، روغن اکالیپتوس لیمو، پارامنتان-دیول، یا 2-اندکانون استفاده کنید. این اسپری ها طبق دستورالعمل استفاده می شوند، برای زنان باردار و شیرده بی خطر هستند.

-پیراهن آستین بلند و شلوار بلند بپوشید.

-لباس ها و وسایل را با پرمترین تمیز کنید.

-در طول روز و شب در مناطق دارای تهویه مطبوع یا غربال شده بمانید.

تمام نکات ذکر شده را در تمام مدت 24 ساعت رعایت کنید. پشه ها در طول روز و شب فعال هستند.

 

 

چه اقداماتی برای محدود کردن در معرض عوامل نقص مادرزادی می توان انجام داد؟

برخی از اقدامات احتیاطی که برای همه زنان باردار توصیه می شود شامل موارد زیر است:

-قرار گرفتن در معرض جیوه را با نخوردن ماهی تن، شاه خال مخالی، مارلین، نارنجی رافی، کوسه، اره ماهی، یا کاشی ماهی محدود کنید. مصرف ماهی تن سفید (albacore) را به 6 اونس در هفته(170 گرم) محدود کنید. لازم نیست در دوران بارداری از تمام ماهی ها اجتناب کنید. در واقع ماهی و صدف خوراکی مغذی با مواد مغذی مفید برای زن باردار و جنین او هستند. حتماً حداقل 8 تا 12 اونس(230 تا 340 گرم) ماهی و صدف با جیوه کم در هفته بخورید.

 

-از قرار گرفتن در معرض سرب خودداری کنید. سرب را می توان در رنگ های قدیمی، مصالح ساختمانی، داروهای جایگزین و اقلام ساخته شده در کشورهای خارجی مانند جواهرات و سفال ها یافت.

-از مصرف سطوح بالای ویتامین A خودداری کنید. سطوح بسیار بالای ویتامین A با نقایص شدید مادرزادی مرتبط است. شما نباید بیش از 10000 واحد بین المللی ویتامین A در روز مصرف کنید.

برای بررسی و انجام اقدامات گفته شده در کوتاهترین زمان جهت ویزیت متخصص زنان اقدام کنید.

 

واژه نامه:

نقص مادرزادی: یک مشکل جسمانی که در بدو تولد وجود دارد.

شاخص توده بدنی (BMI): عددی که از روی قد و وزن محاسبه می شود. BMI برای تعیین اینکه آیا یک فرد کم وزن، وزن طبیعی، اضافه وزن یا چاق است استفاده می شود.

کروموزوم ها: ساختارهایی که در داخل هر سلول بدن قرار دارند. آنها حاوی ژن هایی هستند که آرایش فیزیکی افراد را تعیین می کنند.

شکاف کام: نقص مادرزادی که باعث شکاف یا شکاف در سقف دهان می شود.

کلاب فوت: نقص مادرزادی که در آن پا بدشکل شده و از موقعیت خود پیچ خورده است.

عوارض: بیماری ها یا شرایطی که در نتیجه بیماری یا وضعیت دیگری رخ می دهد. به عنوان مثال، پنومونی است که در نتیجه آنفولانزا رخ می دهد. یک عارضه نیز می تواند در نتیجه  بارداری رخ دهد. یک نمونه از عوارض بارداری، زایمان زودرس است.

سیتومگالوویروس (CMV): ویروسی که در صورت آلوده شدن زن در دوران بارداری به جنین قابل انتقال است. CMV می تواند باعث کاهش شنوایی، ناتوانی ذهنی و مشکلات بینایی در نوزادان شود.

دیابت شیرین: وضعیتی که در آن سطح قند خون بسیار بالاست.

جنین: مرحله رشد انسان بیش از 8 هفته تکمیل شده پس از لقاح.

اسید فولیک: ویتامینی که خطر ابتلا به برخی نقص های مادرزادی را در صورت مصرف قبل و در طول بارداری کاهش می دهد به خصوص نقایص لوله عصبی.

ژن‌ها: بخش‌هایی از DNA که حاوی دستورالعمل‌هایی برای رشد ویژگی‌های فیزیکی فرد و کنترل فرآیندهای بدن است. ژن واحد اصلی وراثت است و می تواند از والدین به فرزند منتقل شود.

میکروسفالی: یک نقص مادرزادی که در آن سر و مغز نوزاد کوچکتر از حد طبیعی است. نوزادان مبتلا به میکروسفالی ممکن است تشنج، تاخیر در رشد، ناتوانی ذهنی، مشکلات بینایی و شنوایی و مشکلات تعادل و حرکت داشته باشند.

سقط جنین: از دست دادن بارداری که در رحم است.

نقص لوله عصبی (NTDs): نقایص مادرزادی ناشی از مشکل در رشد مغز، نخاع یا پوشش آنها.

مواد مغذی: مواد مغذی موجود در غذا، مانند ویتامین ها و مواد معدنی.

چاقی: وضعیتی که با چربی بیش از حد بدن مشخص می شود.

مواد افیونی: داروهایی که توانایی احساس درد را کاهش می دهند.

نوزاد نارس: تولد نوزاد کمتر از هفته 37 بارداری.

سرخجه: ویروسی که در صورت آلوده شدن زن در دوران بارداری به جنین منتقل می شود. این ویروس می تواند باعث سقط جنین یا نقایص شدید مادرزادی شود.

اختلالات تشنجی: هر حالتی که باعث تشنج شود که باعث تغییر در حرکت، هوشیاری، خلق و خو یا احساسات می شود. صرع یکی از انواع اختلالات تشنجی است.

عفونت های مقاربتی (STIs): عفونت هایی که از طریق تماس جنسی منتقل می شوند. عفونت ها عبارتند از کلامیدیا، سوزاک، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، تبخال، سیفلیس و ویروس نقص ایمنی انسانی یا HIV (عامل سندرم نقص ایمنی اکتسابی [ایدز]).

مرده زایی: تولد جنین مرده.

توکسوپلاسموز: عفونت ناشی از توکسوپلاسما گوندی، ارگانیسمی که ممکن است در گوشت خام، خاک باغچه و مدفوع گربه (مدفوع) یافت شود. این عفونت می تواند به جنین آسیب برساند.

واکسن: ماده ای که به بدن در مبارزه با بیماری کمک می کند. واکسن ها از مقادیر بسیار کمی از عوامل ضعیف یا مرده که باعث بیماری می شوند (باکتری ها، سموم و ویروس ها) ساخته می شوند.

زیکا: بیماری ناشی از ویروس زیکا که از طریق نیش پشه منتقل می شود.