تغییرات شایع پوست در دوران بارداری
بیشترین تغییرات پوستی که در دوران بارداری اتفاق می افتد چیست؟
بسیاری از زنان در دوران بارداری متوجه تغییراتی در پوست، ناخن و موهای خود می شوند. برخی از رایج ترین تغییرات شامل موارد زیر است:
-لکه های تیره: روی سینه ها، نوک سینه ها یا داخل ران ها
-ملاسما: لکه های قهوه ای روی صورت در اطراف گونه ها، بینی و پیشانی
-خط سیاه: خط تیره ای که از ناف تا موهای ناحیه تناسلی امتداد دارد
-علائم کشش: به صورت ترک خوردگی پوست
-آکنه
-رگهای عنکبوتی: به شکل عروق خونی نازک زیر پوست
-رگهای واریسی
-تغییرات در رشد ناخن و مو
علت این تغییرات پوستی در دوران بارداری چیست؟
برخی از این اتفاقات به دلیل تغییرات در سطوح هورمونی است که در دوران بارداری اتفاق می افتد. اما برای اکثر تغییرات پوستی، علت دقیق آن مشخص نیست.
چرا پچ و لکه های تیره در دوران بارداری روی پوست ظاهر می شوند؟
پچ ها و لکه های تیره به دلیل افزایش ملانین بدن ایجاد می شوند، ملانین ماده ای ست طبیعی که به پوست و مو رنگ می دهد. این لکهها ملاسما یا ماسک بارداری نامیده میشوند.
برای کمک به جلوگیری از بدتر شدن ملاسما، هر روز زمانی که بیرون هستید از کرم ضد آفتاب و کلاه لبه پهن استفاده کنید. اشعه ماوراء بنفش خورشید حتی در روزهای ابری نیز می تواند به شما برسد.
لکه های تیره و ملاسما معمولاً پس از زایمان به خودی خود محو می شوند. اما برخی از زنان ممکن است لکه های تیره ای داشته باشند که سال ها باقی می ماند. اگر ملاسما از بین نرفت، می توانید با یک متخصص پوست در مورد گزینه های درمانی مشاوره کنید و درمان را شروع کنید.
علائم کشش پوست، ترک خوردگی پوست چیست؟
همانطور که شکم شما در دوران بارداری رشد می کند، ممکن است در پوست شما خطوط قرمز رنگی که به علت کشش پوست ایجاد می شوند، ظاهر شود. این علائم زمانی ایجاد می شوند که پوست به علت سرعت رشد جنین دچار کشیدگی میشود. در سه ماهه سوم، بسیاری از زنان باردار علائم کششی روی شکم، باسن، سینه ها یا رانهای خود دارند. گاهی اوقات رنگ ای خطوط کم رنگ هستند و گاهی اوقات ممکن است کاملاً تیره باشند.
محصولات زیادی در بازار وجود دارد که ادعا میکنند از ترکهای پوستی جلوگیری میکنند. هیچ مدرکی دال بر اثربخشی هر یک از این درمان ها وجود ندارد. استفاده از مرطوب کننده های سنگین ممکن است به نرم نگه داشتن پوست شما کمک کند، اما به خلاص شدن از شر علائم کشش کمکی نمی کند. اکثر علائم کششی پس از تولد نوزاد محو می شوند، اما ممکن است هرگز به طور کامل ناپدید نشوند.
آیا آکنه یا جوش در بارداری شایع است؟
بسیاری از زنان در دوران بارداری دچار آکنه یا جوش می شوند. برخی از قبل بارداری آکنه دارند ولی متوجه می شوند که در دوران بارداری بدتر می شود.همچنین برخی از زنانی که قبل بارداری همیشه پوست شفافی داشته اند ممکن است در دوران بارداری دچار آکنه شوند.
در صورت ابتلا به آکنه در دوران بارداری چگونه می توان آن را درمان کرد؟
اگر در دوران بارداری دچار آکنه می شوید، این اقدامات را برای درمان پوست خود انجام دهید:
-صورت خود را دو بار در روز با یک پاک کننده ملایم و آب ولرم بشویید.
-اگر موهای چرب دارید، هر روز شامپو بزنید و سعی کنید موهایتان روی صورتتان نیفتد.
-از برداشتن یا فشار دادن زخم های آکنه برای کاهش جای زخم احتمالی خودداری کنید.
-لوازم آرایشی بدون چربی(oil free) را انتخاب کنید.
آیا می توان از داروهای بدون نسخه در دوران بارداری برای درمان آکنه استفاده کرد؟
محصولات بدون نسخه (OTC) حاوی مواد زیر را می توان در دوران بارداری استفاده کرد:
-بنزوئیل پراکسید موضعی
-اسید آزلائیک
-اسید سالیسیلیک موضعی
-اسید گلیکولیک
اگر می خواهید از یک محصول بدون نسخه یا OTC استفاده کنید که حاوی موادی است که در لیست بالا نیستند، حتما با متخصص زنان و زایمان خود (پزشک زنان) مشورت کنید.
آیامی توان از داروهای معمول برای درمان آکنه در دوران بارداری استفاده کرد؟
برخی از داروهای تجویزی آکنه نباید در دوران بارداری استفاده شوند:
-درمان هورمونی: داروهای متعددی که هورمونهای خاص را مسدود میکنند برای درمان آکنه مورد استفاده قرار می گیرند. ولی استفاده از آنها در دوران بارداری به دلیل خطر نقایص مادرزادی توصیه نمی شود.
-ایزوترتینوئین: این دارو نوعی ویتامین A است. ممکن است باعث نقص های مادرزادی شدید در جنین شود، از جمله ناتوانی های ذهنی، نقایص تهدید کننده زندگی قلب و مغز و سایر ناهنجاری های فیزیکی.
-تتراسایکلین های خوراکی: این آنتی بیوتیک اگر بعد از ماه چهارم بارداری مصرف شود می تواند باعث تغییر رنگ دندان های جنین شود و تا زمانی که دارو مصرف شود می تواند بر رشد استخوان های جنین تأثیر بگذارد.
-رتینوئیدهای موضعی: این داروها نوعی ویتامین A هستند و در همان خانواده دارویی ایزوترتینوئین هستند. برخلاف ایزوترتینوئین، رتینوئیدهای موضعی روی پوست اعمال میشوند و مقدار داروی جذب شده توسط بدن کم است. اما به طور کلی توصیه می شود که از مصرف این داروها در دوران بارداری خودداری شود. برخی از رتینوئیدها با نسخه در دسترس هستند. رتینوئیدهای دیگر را می توان در برخی از محصولات بدون نسخه یا OTC یافت، بنابراین برچسب داروها را با دقت بخوانید و مواد تشکیل دهنده آنها را بشناسید.
اگر نگران این هستید که از چه محصولاتی برای درمان آکنه خود استفاده کنید، با متخصص پوست و متخصص زنان خود صحبت کنید. با هم می توانید تصمیم بگیرید که کدام گزینه برای شما بهترین است.
چه چیزی باعث ایجاد رگ های عنکبوتی می شود؟
تغییرات هورمونی و مقادیر بالای خون در بدن، در دوران بارداری میتواند باعث شود که رگهای قرمز ریز، به نام رگهای عنکبوتی، زیرپوست درنواحی روی صورت، گردن و بازوها و ران ها ظاهر شوند.
رگهای عنکبوتی در نیمه اول بارداری شایعتر هستند. قرمزی آنها پس از تولد نوزاد محو شود.
علت واریس در بارداری چیست؟
وزن و فشار رحم شما می تواند جریان خون را در پایین تنه کاهش دهد و باعث شود رگ های پاهای شما متورم، دردناک و کبود شوند. به اینها وریدهای واریسی می گویند. وریدهای واریسی همچنین می توانند روی قسمت خارجی دستگاه تناسلی، واژن و رکتوم شما ظاهر شوند (که در مقعد هموروئید نامیده می شود).
اگر فرد دیگری در خانواده شما به واریس مبتلا شده باشد، احتمال ابتلا به واریس در شما بیشتر است.
در بیشتر موارد، واریس یک مشکل زیبایی است که پس از زایمان برطرف می شود.
آیا می توان از ایجاد واریس در بارداری جلوگیری کرد؟
شما نمی توانید از ایجاد واریس پیشگیری کنید، اما برای کاهش تورم و درد و جلوگیری از بدتر شدن رگ های واریسی می توانید کارهایی را انجام دهید:
-اگر مجبور هستید برای مدت طولانی بنشینید یا بایستید، حتماً هر از گاهی راه بروید.
-برای مدت طولانی با پاهای روی هم ننشینید.
-تا جایی که می توانید پاهای خود را روی کاناپه، صندلی یا زیرپایی قرار دهید.
-به طور منظم ورزش کنید. پیاده روی، شنا یا دوچرخه سواری کنید.
-با خوردن غذاهای پر فیبر و نوشیدن مایعات فراوان از یبوست جلوگیری کنید.
-اگر یک لکه حساس و قرمز روی پای شما ظاهر شد، باید توسط متخصص زنان بررسی شود.
چه تغییراتی در مو ممکن است در دوران بارداری ایجاد شود؟
تغییرات هورمونی در بارداری می تواند باعث رشد یا ضخیم شدن موهای سر و بدن شما شود. گاهی اوقات در مناطقی که به طور معمول مو ندارند مانند صورت، سینه، شکم و بازوها مو رشد می کنند.
موهای شما باید ظرف 6 ماه پس از زایمان به حالت عادی بازگردد. در این بین، استفاده از موچین، اپیلاسیون و اصلاح برای از بین بردن موهای ناخواسته در دوران بارداری بی خطر است.
چه تغییراتی در مو ممکن است بعد از بارداری اتفاق بیفتد؟
حدود 3 ماه پس از زایمان، اکثر زنان متوجه ریزش مو ی سر می شوند. این به این دلیل اتفاق میافتد که هورمونها در حال بازگشت به سطح طبیعی هستند که به مو اجازه میدهد تا به چرخه طبیعی رشد و ریزش خود بازگردد. در بیشتر موارد، موهای شما باید در عرض 3 تا 6 ماه بعد زایمان به طور کامل رشد کنند.
چه تغییراتی در ناخن می توان در دوران بارداری انتظار داشت؟
برخی از زنان متوجه می شوند که ناخن هایشان در دوران بارداری سریعتر رشد می کند. برخی دیگر متوجه می شوند که ناخن هایشان راحت تر شکافته و می شکنند. مانند تغییرات موها، تغییراتی که بر روی ناخن ایجاد می شود پس از تولد کاهش می یابد.
تغییرات پوستی غیر معمول
تغییرات پوستی غیرمعمولی که می تواند در دوران بارداری رخ دهد چیست؟
برخی از بیماریهای غیرمعمول ممکن است در دوران بارداری ایجاد شوند و باعث تغییرات پوستی شوند. این بیماریها شامل موارد زیر است:
-پاپول ها و پلاک های کهیر خارش دار بارداری (PUPPP)
-خارش حاملگی
-پمفیگوئید حاملگی
-کلستاز داخل کبدی حاملگی (ICP)
پاپول ها و پلاک های خارش کهیر بارداری (PUPPP) چیست؟
در PUPPP، برجستگی های کوچک و قرمز رنگ و کهیر در اواخر بارداری روی پوست ظاهر می شود. برجستگی ها می توانند تکه های بزرگی ایجاد کنند که می تواند بسیار خارش دار باشد. این برجستگی ها معمولاً ابتدا روی شکم ظاهر می شوند و می توانند به ران ها، باسن و سینه ها سرایت کنند.
مشخص نیست که چه چیزی باعث PUPPP، کهیر خارش دار در باردارب می شود. معمولاً بعد از زایمان از بین می رود. در این بین، متخصص زنان شما ممکن است داروهای ضد خارش را برای کمک به کاهش خارش تجویز کند.
خارش بارداری چیست؟
با خارش بارداری، برجستگی های ریز و خارش دار که شبیه نیش حشرات هستند، تقریباً در هر نقطه از پوست ظاهر می شوند. این وضعیت ممکن است در هر زمانی در دوران بارداری رخ دهد. معمولاً با چند برآمدگی شروع می شود که هر روز بر تعداد آنها افزوده می شود. تصور می شود که این بیماری در اثر تغییراتی در سیستم ایمنی بدن ایجاد می شود که در دوران بارداری رخ می دهد.
این خارش می تواند چندین ماه ادامه داشته باشد و حتی ممکن است تا مدتی پس از تولد نوزاد ادامه یابد. معمولاً با داروهای ضد خارش که به صورت موضعی روی پوست استفاده می شود و سایر داروها مانند آنتی هیستامین ها و کورتیکواستروئیدها درمان می شود.
پمفیگوئید حاملگی چیست؟
پمفیگوئید حاملگی یک بیماری پوستی نادر است که معمولاً در سه ماهه دوم و سوم بارداری یا گاهی بلافاصله پس از زایمان شروع می شود. در این حالت، تاول هایی روی شکم ظاهر می شود و در موارد شدید، تاول ها می توانند ناحیه وسیعی از بدن را بپوشانند. تصور می شود که این یک اختلال خود ایمنی باشد. گاهی اوقات این عارضه در بارداری های بعدی برمی گردد.
خطر مشکلات بارداری با این وضعیت، از جمله زایمان زودرس و نوزاد کوچکتر از حد متوسط، کمی افزایش می یابد. همچنین احتمال کمی وجود دارد که کودک شما در زمان تولد تاول های مشابهی داشته باشد. این تاول ها معمولاً خفیف هستند و در عرض چند هفته از بین می روند.
اگر متخصص زنان شما (پزشک زنان) پس از بررسی تاول های شما پمفیگوئید حاملگی را تشخیص دهد، شما و جنینتان باید در آخرین مرحله بارداری به دقت تحت نظر باشید. متخصص زنان شما (دکتر زنان) همچنین ممکن است داروهایی برای کنترل شیوع تاول ها و کمک به تسکین ناراحتی به شما بدهد.
کلستاز داخل کبدی بارداری، ICP چیست؟
ICP یا کلستاز حاملگی شایع ترین بیماری کبدی است که در دوران بارداری اتفاق می افتد. صفرا ماده ای ست که در کبد ساخته می شود. صفرا از کبد به روده کوچک می رود و در آنجا برای تجزیه چربی های غذا استفاده می شود. در کلستاز، ICP این جریان صفرا مسدود شده و اجزای صفرا در پوست رسوب می کنند.
علامت اصلی کلستاز بارداری، ICP خارش شدید در غیاب بثورات پوستی است. خارش معمولا در کف دست ها و کف پا ایجاد می شود، اما می تواند به تنه بدن نیز سرایت کند. معمولاً در شب بدتر است.
علائم معمولا در سه ماهه سوم بارداری شروع می شود و اغلب چند روز پس از زایمان از بین می رود. اما کلستاز حاملگی، ICP می تواند در بارداری های بعدی دوباره اتفاق بیفتد.
اگر متخصص زنان شما بعد از انجام آزمایش خون کلستاز، ICP را تشخیص داد، شما و جنینتان باید در طول سه ماهه سوم به دقت تحت نظر باشید. نظارت دقیق لازم است زیرا کلستاز حاملگی، ICP ممکن است خطر زایمان زودرس و سایر مشکلات از جمله در موارد نادر مرده زایی را افزایش دهد. در برخی موارد، پزشک شما ممکن است زایمان زودتر از موعد را برای کمک به کاهش خطر مردهزایی توصیه کند. همچنین ممکن است برای کمک به کنترل خارش شدید دارویی به شما داده شود.
اگر در دوران بارداری بیماری پوستی دیگری داشته باشم چه می شود؟
زنانی که قبلاً بیماری های پوستی خاصی مانند درماتیت آتوپیک و پسوریازیس دارند، ممکن است در دوران بارداری شرایط آنها بدتر یا بهتر شود. تغییرات برای هر زن و هر بارداری متفاوت است.
اگر به هر نوع بیماری پوستی مبتلا هستید، هر گونه تغییر در علائم خود در دوران بارداری را به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین باید داروهایی را که برای درمان بیماری خود مصرف می کنید با متخصص زنان و زایمان بررسی کنید تا مطمئن شوید استفاده از آنها در دوران بارداری بی خطر است.
چه اقداماتی برای مقابله با خارش پوست در بارداری می توان انجام داد؟
برای شرایطی که باعث خارش پوست می شود، استفاده از کرم های ضد خارش بدون نسخه ممکن است به تسکین آن کمک کند. همچنین می توانید نکات زیر را امتحان کنید:
-با صابون های ملایم و بدون عطر بدن خود را بشویید.
-بلغور جو دوسر نپخته یا جوش شیرین را در حمام استفاده کنید.
-برای تسکین آثار خارش، یک پارچه خنک و مرطوب روی محل قرار دهید.
-دو بار در روز از یک مرطوب کننده سنگین روی پوست خود استفاده کنید.
واژه نامه:
آنتی بیوتیک: دارویی که انواع خاصی از عفونت ها را درمان می کند.
اختلال خود ایمنی: وضعیتی که در آن بدن به بافت های خود حمله می کند.
صفرا: ماده ای است که توسط کبد ساخته می شود و به هضم چربی ها کمک می کند.
هورمون: ماده ای است که در بدن ساخته می شود و عملکرد سلول ها یا اندام ها را کنترل می کند.
سیستم ایمنی: سیستم دفاعی طبیعی بدن در برابر ویروس ها و باکتری هایی که باعث بیماری می شوند.
Linea Nigra: خطی از ناف تا موهای ناحیه تناسلی که در دوران بارداری تیره می شود.
ملاسما: یک مشکل پوستی رایج که باعث ایجاد لکه های قهوه ای تا خاکستری مایل به قهوه ای روی صورت می شود. همچنین به عنوان "ماسک بارداری" شناخته می شود.
نارس: تولد قبل از هفته 37 بارداری.
رکتوم: آخرین قسمت دستگاه گوارش.
مرده زایی: تولد جنین مرده.
سه ماهه: یک دوره 3 ماهه در بارداری. می تواند اول، دوم یا سوم باشد.
رحم: اندام عضلانی در لگن زن. در دوران بارداری این اندام جنین را نگه می دارد و آن را تغذیه می کند.
واژن: ساختاری لوله مانند که توسط ماهیچه ها احاطه شده است. واژن از رحم به خارج از بدن منتهی می شود.
ولو: ناحیه تناسلی خارجی زن.
