یائسگی، یائسه، چیست؟

 

 

 یائسگی زمانی در زندگی شماست که به طور طبیعی دوره های قاعدگی شما (خونریزی ماهانه) متوقف شده است. یائسگی زمانی اتفاق می افتد که تخمدان ها تولید استروژن را متوقف کنند. استروژن هورمونی است که به کنترل چرخه قاعدگی کمک می کند. یائسگی نشان دهنده پایان سال های باروری است. میانگین سنی که زنان یائسه می شوند 51 سال است.

 

 

 

دوره قبل از یائسگی چیست؟

 

سال های منتهی به یائسگی را قبل یائسگی یا پری منوپوزال می گویند. از 30 تا 40 سالگی، میزان استروژن تولید شده توسط تخمدان ها شروع به نوسان می کند. یکی از علائم رایج پیش از یائسگی تغییر در چرخه قاعدگی است. دوره قاعدگی ممکن است برای شما طولانی تر از حد معمول شوند یا کوتاه تر شوند. ممکن است دوره هایی بدون خونریزی داشته باشید. مقدار جریان خون ممکن است سبک تر یا سنگین تر شود. اگرچه تغییرات در خونریزی قاعدگی در دوران پیش از یائسگی طبیعی است، اما همچنان باید آنها را به متخصص زنان خود گزارش دهید زیرا خونریزی غیر طبیعی ممکن است نشانه مشکل باشد و حتما باید بررسی شوید و در صورت منفی بودن بررسیها، این تغییرات به حساب دوره قبل از یائسگی گذاشته شود.

 

 

 

علاوه بر تغییرات چرخه قاعدگی، چه علائم و نشانه های دیگری می تواند در دوران پیش از یائسگی رخ دهد؟

برخی از زنان هیچ علامتی از قبل از یائسگی ندارند یا فقط چند علامت خفیف دارند. برخی دیگر علائم زیادی دارند که می تواند شدید باشد. علائم و نشانه های رایج شامل موارد زیر است:

-گرگرفتگی به صورت احساس ناگهانی گرما است که به سمت بالاتنه و صورت سرازیر می شود. گرگرفتگی ممکن است از چند ثانیه تا چند دقیقه یا بیشتر طول بکشد. برخی از زنان چند بار در ماه دچار گرگرفتگی می شوند. برخی دیگر چندین بار در روز آنها را تجربه می کنند. گرگرفتگی که در شب اتفاق می افتد (تعریق شبانه) ممکن است شما را از خواب بیدار کند و باعث شود در طول روز احساس خستگی و بی حالی کنید.

-مشکلات خواب  ممکن است دچار بی خوابی (مشکل در به خواب رفتن) شوید یا ممکن است مدت ها قبل از زمان معمول خود بیدار شوید. تعریق شبانه ممکن است خواب شما را مختل کند.

-تغییرات واژن و مجاری ادراری  با کاهش سطح استروژن، پوشش واژن ممکن است نازک‌تر، خشک‌تر و انعطاف‌ ناپذیرتر شود. خشکی واژن ممکن است باعث درد در حین رابطه جنسی شود. عفونت واژن نیز ممکن است بیشتر رخ دهد. مجرای ادرار ممکن است خشک، ملتهب یا تحریک شود. این می تواند باعث تکرر ادرار و افزایش خطر عفونت دستگاه ادراری شود

 

 

 

چه نوع تغییرات استخوانی پس از یائسگی ممکن است رخ دهد؟

مقدار کم از دست دادن استخوان پس از 35 سالگی برای مردان و زنان طبیعی است. اما در طی 4 تا 8 سال اول پس از یائسگی، زنان با سرعت بیشتری استخوان از دست می دهند. این از دست دادن سریع به دلیل کاهش سطح استروژن رخ می دهد. اگر استخوان بیش از حد از بین برود، می تواند خطر پوکی استخوان را افزایش دهد. پوکی استخوان خطر شکستگی استخوان را افزایش می دهد. استخوان های لگن، مچ دست و ستون فقرات اغلب تحت تأثیر قرار می گیرند.
 

 

 

 

 

 دوران پیش از یائسگی و یائسگی چه تاثیرات دیگری بر سلامت بدن دارند؟

استروژن تولید شده توسط تخمدان زنان قبل از یائسگی از حملات قلبی و سکته محافظت می کند. هنگامی که استروژن کمتری بعد از یائسگی تولید می شود، زنان بخش زیادی از این اثر حفاظتی استروژن را از دست می دهند. میانسالی همچنین زمانی است که عوامل خطر بیماری قلبی، مانند سطح کلسترول بالا، فشار خون بالا و عدم تحرک فیزیکی، شایع‌تر هستند. همه این عوامل ترکیبی، خطر حمله قلبی و سکته مغزی را در زنان یائسه افزایش می دهد

 

 

هورمون درمانی چیست؟

هورمون درمانی می تواند به تسکین علائم پیش از یائسگی و یائسگی کمک کند. هورمون درمانی به معنای مصرف استروژن است و اگر تا به حال هیسترکتومی (خروج رحم) نکرده اید و هنوز رحم دارید، هورمونی به نام پروژسترون نیز اضافه میشود.  استروژن به اضافه پروژسترون گاهی اوقات "هورمون درمانی ترکیبی" یا به سادگی "هورمون درمانی" نامیده می شود. مصرف پروژستین به کاهش خطر ابتلا به سرطان رحم که در صورت استفاده از استروژن به تنهایی رخ می دهد، کمک می کند. اگر رحم ندارید، استروژن بدون پروژسترون به شما داده می شود. درمان فقط با استروژن گاهی اوقات "استروژن درمانی" نامیده می شود.

 

 

هورمون درمانی چگونه انجام می شود؟

استروژن را می توان به اشکال مختلف داد. اشکال سیستمیک شامل قرص‌ها، چسب‌های پوستی و ژل‌ها و اسپری‌هایی ست که روی پوست استفاده می‌شوند. در صورت تجویز پروژستین، می توان آن را به صورت جداگانه یا همراه با استروژن در همان قرص یا به صورت پچ داد. با درمان سیستمیک، استروژن در جریان خون آزاد می شود و به اندام ها و بافت هایی که به آن نیاز است می رود. برای زنانی که فقط خشکی واژن دارند ممکن است استروژن درمانی «موضعی» به شکل حلقه واژینال، قرص یا کرم تجویز شود. این اشکال مقادیر کمی از استروژن را در بافت واژن آزاد می کنند.

 

 

فواید هورمون درمانی چیست؟

 نشان داده شده است که درمان سیستمیک استروژن (با یا بدون پروژسترون) بهترین درمان برای تسکین گرگرفتگی و تعریق شبانه است. هر دو نوع سیستمیک و موضعی استروژن درمانی خشکی واژن را تسکین می دهد. استروژن سیستمیک در برابر از دست دادن استخوان که در اوایل یائسگی رخ می دهد محافظت می کند و به جلوگیری از شکستگی لگن و ستون فقرات کمک می کند. درمان ترکیبی استروژن و پروژسترون ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش دهد.

 

 

 

خطرات هورمون درمانی چیست؟

هورمون درمانی ممکن است خطر ابتلا به انواع خاصی از سرطان و سایر شرایط را افزایش دهد:

درمان فقط با استروژن باعث رشد پوشش داخلی رحم می شود و می تواند خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش دهد.

هورمون درمانی ترکیبی با افزایش اندکی خطر حمله قلبی همراه است. این خطر ممکن است به سن، شرایط پزشکی موجود و زمانی که زن شروع به مصرف هورمون درمانی می کند، مرتبط باشد.

هورمون درمانی ترکیبی و درمان فقط با استروژن با افزایش اندکی خطر سکته مغزی و ترومبوز ورید عمقی (DVT) همراه است. اشکال درمان خوراکی (پچ، اسپری، حلقه و غیره) ممکن است خطر کمتری برای ایجاد ترومبوز ورید عمقی نسبت به موارد خوراکی داشته باشند. هورمون درمانی ترکیبی با افزایش اندکی خطر سرطان سینه مرتبط است.

افزایش اندکی خطر بیماری کیسه صفرا همراه با استروژن درمانی با یا بدون پروژسترون وجود دارد. این خطر با اشکال خوراکی درمانی بیشتر است.

 

 

 

آیا سایر داروها می توانند به علائم یائسگی کمک کنند؟

چندین داروی ضد افسردگی برای درمان گرگرفتگی موجود است. گاباپنتین، یک داروی ضد تشنج، و کلونیدین، یک داروی فشار خون، داروهای تجویزی هستند که می توانند برای کاهش گرگرفتگی و کاهش مشکلات خواب مرتبط با یائسگی تجویز شوند. تعدیل کننده های انتخابی گیرنده استروژن (SERMs) داروهایی هستند که بر روی بافت هایی که به استروژن پاسخ می دهند عمل می کنند. SERM ها برای تسکین گرگرفتگی و درد در حین مقاربت ناشی از خشکی واژن در دسترس هستند.

 

 

 

آیا مکمل های و خوراکی های گیاهی می توانند به علائم یائسگی کمک کنند؟

گیاهانی که برای تسکین علائم یائسگی استفاده شده اند عبارتند از سویا، کوهوش سیاه و داروهای گیاهی چینی. تنها تعداد کمی از این مواد برای ایمنی و اثربخشی مورد مطالعه قرار گرفته اند. همچنین بر نحوه ساخت این محصولات نیز نظارتی ندارد. هیچ تضمینی وجود ندارد که محصول ،حاوی ترکیبات ایمن یا دوزهای مؤثر ماده باشد. اگر یکی از این محصولات را مصرف می کنید، حتماً به متخصص زنان خود اطلاع دهید

 

 

 

آیا مرطوب کننده ها و روان کننده های واژن می توانند به خشکی واژن کمک کنند؟

این محصولات بدون نسخه را می توان برای کمک به خشکی واژن و مقاربت جنسی دردناک که ممکن است در دوران یائسگی رخ دهد استفاده کرد. آنها حاوی هورمون نیستند، بنابراین تأثیری بر ضخامت یا خاصیت ارتجاعی واژن ندارند. در صورت نیاز می توان از مرطوب کننده های واژن هر 2 تا 3 روز استفاده کرد. هر بار که رابطه جنسی دارید می توانید از روان کننده ها استفاده کنید.

 

 

برای سالم ماندن بعد از یائسگی چه کنم؟

یک سبک زندگی سالم می تواند به شما کمک کند سال های پس از یائسگی را به بهترین شکل ممکن تجربه کنید. راه های زیر برای سالم ماندن در دوران میانسالی آورده شده است:

تغذیه: داشتن یک رژیم غذایی متعادل به شما کمک می کند قبل، در طول و بعد از یائسگی سالم بمانید. حتماً کلسیم و ویتامین D کافی را در رژیم غذایی خود بگنجانید تا به حفظ سلامت استخوان های خود کمک کنید.

ورزش: ورزش منظم از دست دادن استخوان را کند می کند و سلامت کلی شما را بهبود می بخشد. ورزش های تحمل وزن مانند پیاده روی می تواند به قوی نگه داشتن استخوان ها کمک کند. تمرینات قدرتی مانند کش های ورزشی یا وزنه های دستی، عضلات و استخوان های شما را تقویت می کند. تمرینات تعادلی، مانند یوگا ممکن است به شما در جلوگیری از سقوط کمک کند، یعنی موقعیتهایی که می تواند منجر به شکستگی استخوان شود

برای انجام مراقبت های بهداشتی معمول سالی یک بار برای انجام معاینات و آزمایشات منظم به متخصص زنان خود مراجعه کنید. معاینات دندانپزشکی و معاینه چشم نیز مهم هستند. ویزیت های معمول مراقبت های بهداشتی، حتی اگر بیمار نباشید، می تواند به تشخیص زودهنگام مشکلات کمک کند.

با مطالعه مقاله  حفظ سلامت در یائسگی راههای شاد و سالم بودن در یائسگی را یاد بگیریم.

 

واژه نامه:

داروهای ضد افسردگی: داروهایی که برای درمان افسردگی استفاده می شوند.

ترومبوز ورید عمقی (DVT): وضعیتی که در آن لخته خون در وریدهای پا یا سایر نواحی بدن تشکیل می شود.

استروژن: یک هورمون زنانه که در تخمدان ها تولید می شود.

هورمون: مواد ساخته شده در بدن که عملکرد سلول ها یا اندام ها را کنترل می کنند.

هورمون درمانی: درمانی که در آن استروژن و اغلب پروژسترون برای کمک به تسکین علائمی که ممکن است در حوالی زمان یائسگی رخ دهد، مصرف می‌شود.

هیسترکتومی: جراحی برای برداشتن رحم.

یائسگی: زمانی که قاعدگی یک زن برای همیشه متوقف می شود. یائسگی پس از 1 سال بدون قاعدگی تایید می شود.

چرخه قاعدگی: روند ماهانه تغییراتی که برای آماده شدن بدن زن برای بارداری احتمالی رخ می دهد. سیکل قاعدگی به عنوان اولین روز خونریزی قاعدگی یک سیکل تا اولین روز خونریزی قاعدگی سیکل بعدی تعریف می شود.

پوکی استخوان: وضعیتی از استخوان‌ها که نازک تر شده و راحت‌تر میشکند.

تخمدان ها: اندام هایی در زنان که حاوی تخمک های لازم برای باردار شدن و تولید هورمون های مهم مانند استروژن، پروژسترون و تستوسترون هستند.

پیش یائسگی: دوره زمانی منتهی به یائسگی.

پروژستین: شکل مصنوعی پروژسترون که شبیه هورمونی است که به طور طبیعی توسط بدن ساخته می شود.

مجرای ادرار: ساختاری لوله مانند. ادرار هنگام خروج از بدن از طریق این لوله جریان می یابد.

رحم: اندام عضلانی در لگن زن. در دوران بارداری این اندام جنین را نگه می دارد و آن را تغذیه می کند.

واژن: ساختاری لوله مانند که توسط ماهیچه ها احاطه شده است. واژن از رحم به خارج از بدن منتهی می شود.