آنچه درباره فیبروم رحم یا میوم رحم باید بدانید

 

فیبروم رحم یک بیماری بسیار شایع است که در آن تومورهایی خوش خیم با منشا سلولهای عضله صاف رحم ایجاد می شوند.
فیبروم ها سرطانی نیستند و خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش نمی دهند.
مشخص نیست که چه چیزی باعث ایجاد فیبروم می شود، اما مطالعات نشان می دهد که ژنتیک و قرار گرفتن طولانی مدت در معرض استروژن وبه میزان کمتر پروژسترون ممکن است خطر ابتلا به فیبروم را افزایش دهد.
علائم می تواند شامل پریودهای سنگین و طولانی، خونریزی بین قاعدگی، فشار در شکم و درد لگن باشد.
فیبروم ها اغلب در طول معاینه معمول لگن، یافت می شوند یا به طور اتفاقی در تصویربرداری مشخص می شوند. اگر درمان مورد نیاز باشد، ممکن است شامل داروها یا جراحی باشد.

 

 

فیبروم یا میوم چیست؟

فیبروم ها توده هایی هستند که از سلول های ماهیچه صاف و بافت همبند فیبری تشکیل شده اند. این توده ها در رحم رشد می کنند و به تنهایی یا به صورت گروهی ظاهر می شوند. اندازه آنها متفاوت است، از سایزکوچک به اندازه یک دانه برنج تا سایزبزرگ به اندازه یک خربزه. در برخی موارد، فیبروم ها می توانند به داخل حفره رحم یا خارج از رحم رشد کنند.

تخمین زده می شود که 20 تا 50 درصد از زنان در سنین باروری در حال حاضر فیبروم دارند و تا 77 درصد از زنان در طول سال های باروری خود به فیبروم مبتلا می شوند. تنها حدود یک سوم از این فیبروم ها به اندازه کافی بزرگ هستند که توسط یک پزشک در طول معاینه فیزیکی تشخیص داده شوند، بنابراین اغلب تشخیص داده نمی شوند.

در بیش از 99 درصد موارد فیبروم، تومورها سرطانی نیستند و خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش نمی دهند.

 

 

 

چه چیزی باعث فیبروم رحم می شود؟

علت فیبروم مشخص نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که هر تومور از یک سلول ماهیچه‌ای غیرطبیعی در رحم ایجاد می‌شود و در هنگام مواجهه با هورمون استروژن که باعث رشد تومور می‌شود، به سرعت تکثیر می‌ یابد.

 

 

چه کسانی در معرض خطر فیبروم رحم هستند؟

سایر عوامل خطر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

-سنین باروری

-سابقه خانوادگی فیبروم

-چاقی

-رژیم غذایی سرشار از گوشت قرمز

-فشار خون بالا

-زنان سیاه‌پوست بیشتر از سایر زنان در معرض ابتلا به فیبروم هستند و در آنها این بیماری در سنین پایین‌تر تشخیص داده می‌شود و اغلب نیاز به درمان دارند. به وضوح مشخص نیست که چرا فیبروم ها به طور نامتناسبی بر زنان سیاه پوست تأثیر بیشتری می گذارند.

 

 

 

علائم فیبروم رحم

معمولاً زنانی که فیبروم دارند علائم قابل توجهی را تجربه نمی کنند. سایر زنان مبتلا به فیبروم علائم شدیدی را تجربه می کنند که در زندگی روزمره آنها اختلال ایجاد می کند.

علائم رایج فیبروم عبارتند از:

-دوره های سنگین یا طولانی مدت قاعدگی

-خونریزی بین پریود

-ناراحتی و/یا پری شکم

-درد لگن

-درد پایین کمر

-علائم مثانه، مانند تکرر ادرار یا مشکل در تخلیه مثانه

-علائم روده، مانند یبوست یا زور زدن بیش از حد با حرکات روده

 

زنان مبتلا به فیبروم  رحم همچنین می توانند موارد زیر را نیز تجربه کنند:

-ناباروری
-عوارض دوران بارداری
-درد هنگام مقاربت
-علائم فیبروم اورژانسی

در موارد نادر، زنان مبتلا به فیبروم نیاز به درمان اورژانسی دارند. اگر درد شدید و ناگهانی در شکم دارید که با داروهای ضد درد تسکین نمی‌یابد، یا خونریزی شدید واژن همراه با علائم کم‌خونی مانند سبکی سر، خستگی مفرط و ضعف، باید به دنبال مراقبت‌های اورژانسی باشید.

 

 

 

فیبروم رحم چگونه تشخیص داده می شود؟

فیبروم ها اغلب در طول معاینه معمول لگن پیدا می شوند. در طول این معاینه، پزشک  روی شکم شما فشار می آورد و ممکن است توده ای سفت و نامنظم را احساس کند که نشان دهنده فیبروم باشد.

برای تشخیص فیبروم رحم، پزشک ممکن است یکی از موارد زیر را درخواست کند:

-سونوگرافی لگن: روشی که طی آن یک ابزار کوچک به نام مبدل یا داخل واژن قرار داده می شود یا از روی شکم با استفاده از امواج صوتی تصاویری از اندام های داخلی ایجاد میکند که پزشک می تواند اندازه، شکل و بافت رحم را ببیند و هرگونه رشد را ارزیابی کند.  

 

-تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): این نوعی از فناوری تصویربرداری پیشرفته است که تصاویر بسیار دقیقی از اندام های داخلی ارائه می دهد. این تصاویر به ارائه دهنده شما کمک می کند تا محل دقیق و ویژگی های فیبروم را تعیین کند و در صورت نیاز، درمان های کم تهاجمی را برنامه ریزی کند.  

-هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی رحم: این یک نوع تصویربرداری رنگی با اشعه ایکس از رحم و لوله های فالوپ است. پزشک شما از یک مایع مخصوص برای تجسم راحت تر این اندام ها استفاده می کند و تشخیص می دهد که آیا فیبروم ها لوله های فالوپ شما را مسدود کرده اند یا خیر.

-هیستروسکوپی: این یک معاینه و جراحی غیر تهاجمی از کانال دهانه رحم و داخل رحم با استفاده از ابزار بینایی (هیستروسکوپ) است که از طریق واژن وارد می شود و معمولا نیاز به بیهوشی و انجام در اتاق عمل دارد.  

 

 

فیبروم رحم چگونه درمان می شود؟

از آنجایی که رشد بیشتر فیبروم ها با نزدیک شدن به یائسگی کند می شود، اگر علائم شما قابل تحمل باشد، ممکن است پزشک زنان شما به سادگی درمان انتظاری را پیشنهاد کند. با این رویکرد، پزشک از نزدیک علائم شما را با ویزیت‌های مکرر پیگیری و انجام سونوگرافی زیر نظر می‌گیرد تا مطمئن شود که هیچ تغییر قابل توجهی در وضعیت شما وجود ندارد.

اگر فیبروم شما علائم قابل توجهی ایجاد کند، ممکن است درمان لازم باشد. گزینه های درمانی شامل رویکردهای دارویی و جراحی است. پزشک بر اساس علائم، محل و اندازه فیبروم‌ها، سن و سابقه پزشکی و اهداف سلامتی شما مانند تمایل به بارداری، درمان را توصیه می‌کند.

در برخی موارد، زنان به دلیل پریودهای سنگین یا طولانی مدت یا به دلیل خونریزی غیرطبیعی بین دوره های قاعدگی، به درمان کم خونی فقر آهن نیز نیاز دارند.

 

 

 

گزینه های درمان دارویی فیبروم یا میوم رحم

-مسکن‌های ضد التهابی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن ممکن است خونریزی قاعدگی ناشی از فیبروم را کاهش داده و درد را تسکین دهند. این محافظه کارانه ترین روش درمانی است و برای زنانی که گاه به گاه درد لگن یا ناراحتی ناشی از فیبروم دارند توصیه می شود.

-درمان هورمونی فیبروم رحم  می تواند شامل موارد زیر باشد:

-آگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (آگونیست های GnRH): این درمان سطح استروژن شما را کاهش می دهد و باعث ایجاد یک یائسگی پزشکی موقت می شود. آگونیست های GnRH برای کوچک کردن فیبروم ها استفاده می شود. آنها همچنین برای متوقف کردن پریود شما در آمادگی برای جراحی یا بهبود کم خونی استفاده می شوند. پزشکان معمولاً این دارو را بیش از یک سال تجویز نمی کنند و اثرات دارو پس از اتمام دوره اثر برگشت پذیر است.
-قرص های ضد بارداری خوراکی (یا چسب یا حلقه واژینال): می توانند به کاهش خونریزی مرتبط با فیبروم کمک کنند.
عوامل حاوی پروژسترون شامل قرص، ایمپلنت، تزریق یا دستگاه داخل رحمی (IUD) ممکن است خونریزی را کنترل کنند.

 

 

گزینه های درمان جراحی فیبروم رحم

-درمان جراحی محافظه کارانه میومکتومی: روشی است که طی آن فیبروم ها برداشته می شوند اما رحم دست نخورده باقی می ماند. این روش برای زنانی که می خواهند باروری خود را حفظ کنند توصیه می شود. سه روش اولیه میومکتومی وجود دارد: 

 

-میومکتومی باز سنتی: این روش از طریق یک برش شکمی انجام می‌شود و خطراتی از جمله خونریزی و تشکیل بافت اسکار در محل برش و بهبودی طولانی‌تر را به همراه دارد. این روش ممکن است بسته به اندازه و تعداد فیبروم ها ضروری باشد.

-میومکتومی لاپاراسکوپی یا رباتیک: در این روش از برش‌های کوچک روی شکم و لاپاراسکوپ استفاده می‌شود. این رویکرد کم تهاجمی اغلب منجر به خونریزی کمتر و بهبودی سریع‌تر می‌شود، اما برای همه بیماران مناسب نیست. اکثر بیماران در روز جراحی به خانه می روند و ظرف چند هفته بهبود می یابند. پزشک تعیین می کند که آیا شما کاندید مناسبی برای این روش هستید یا خیر.  

-میومکتومی هیستروسکوپی: در طی این روش سرپایی، پزشک از دوربینی استفاده می‌کند که از طریق واژن وارد می‌شود تا بخش‌های قابل مشاهده تومورهای فیبروئید را بتراشد. این روش فقط فیبروم هایی را که در داخل حفره رحم ایجاد شده اند درمان می کند.

-آمبولیزاسیون شریان رحمی: که آمبولیزاسیون فیبروم رحمی نیز نامیده می شود، یک روش جدیدتر است. این روش کم تهاجمی با قطع جریان خون، فیبروم ها را کوچک می کند. رادیولوژیست اینترونشنال این اقدام را با هدایت اشعه ایکس انجام می دهد. پزشک معالج برای انتخاب این روش به پیامدهای طولانی مدت این روش در مورد باروری و رشد مجدد بافت فیبروم دقت لازم را دارد.  

 

-سونوگرافی متمرکز هدایت شده با رزونانس مغناطیسی: همچنین یک تکنیک جدیدتر، امواج صوتی را بر روی فیبروم هایی که در جلوی رحم قرار دارند متمرکز می کند. اثرات بالقوه این روش بر باروری هنوز مشخص نشده است.

 

-فرسایش فیبروم ها با فرکانس رادیویی: یکی دیگر از روش های جدیدتر است که در طی آن تحت هدایت لاپاراسکوپی و اولتراسوند حرارت به فیبروم ها اعمال می شود تا آنها را کوچکتر و نرم تر کند. اثرات بالقوه این روش بر باروری در حال حاضر به خوبی مشخص نشده است.

 

-هیسترکتومی برای فیبروم

در طول هیسترکتومی، کل رحم برداشته می شود.

این روش بسته به اندازه رحم، محل فیبروم ها و سابقه پزشکی شما می تواند به صورت واژینال یا شکم از طریق یک برش بزرگ، لاپاروسکوپی یا رباتیک انجام شود.

از آنجایی که هیسترکتومی یک جراحی بزرگ است، درمان موارد فیبروم فقط برای زنانی که علاقه ای به حفظ باروری خود ندارند توصیه می شود. موثرترین روش درمان فیبروم است زیرا احتمال عود را از بین می برد. 

 

 

فیبروم و بارداری

فیبروم رحم می تواند به طرق مختلف بر باروری تأثیر بگذارد. اگر فیبروم ها رشد کنند و رحم یا لوله های فالوپ را مسدود کنند، ممکن است باردار شدن را سخت تر کنند. آنها همچنین ممکن است اثرات منفی دیگری بر بارداری داشته باشند از جمله:

-افزایش خطر سقط جنین و زایمان زودرس
-چسبندگی غیر طبیعی جفت
-افزایش احتمال زایمان با سزارین
-خونریزی پس از زایمان

اگر فیبروم دارید و ناباروری دارید، با یک متخصص زنان که در زمینه درمان ناباروری تبحر دارد ، مشورت کنید. یک متخصص باروری می تواند یک برنامه درمانی ایجاد کند که شانس شما را برای یک بارداری موفق به حداکثر برساند. اگر قبل از پیگیری درمان باروری به جراحی برای درمان فیبروم نیاز باشد، احتمالاً میومکتومی بهترین گزینه شما خواهد بود.

با مطالعه مقاله مربوط به  آزمایشات و مراقبتهای دوران بارداری، با آگاهی و شناخت کامل به سمت دوران بارداری قدم بردارید.
 

 

فیبروم بعد از یائسگی

به طور معمول، هنگامی که یک زن یائسه می شود، رشد فیبروم متوقف می شود یا کاهش می یابد. بنابراین، زنان یائسه مبتلا به فیبروم اغلب علائم مربوط به فیبروم خود را تجربه نمی کنند. با این حال، در برخی موارد، اگر زن علائم قابل توجهی از جمله خونریزی پس از یائسگی، علائم مرتبط با فشار یا درد داشته باشد، ممکن است جراحی لازم باشد. اگر فیبروم در طول یائسگی رشد کند، ممکن است نشان دهنده یک سرطان غیرمنتظره مانند لیومیوسارکوم باشد. آزمایشات اضافی برای تعیین علت رشد فیبروم و ایجاد یک برنامه درمانی لازم است.

با مراجعه به متخصص زنان پیگیریهای لازم دوران یائسگی را انجام دهید تا در صورت مشاهده مشکل هر چه سریعتر نسبت به درمان آن اقدام شود.